چگونه انرژی ترمز دوباره به حرکت تبدیل میشود؟
در خودروهای هیبریدی و برقی، هنگام ترمز گرفتن فقط توقف اتفاق نمیافتد؛ بخشی از انرژی جنبشی خودرو ذخیره و دوباره به باتری منتقل میشود. این فناوری پیشرفته که ترمز احیاکننده یا Regenerative Braking نام دارد، یکی از هوشمندترین راهکارهای صرفهجویی در مصرف انرژی در خودروهای مدرن است.
⚙️ نحوه عملکرد سیستم ترمز احیاکننده
در خودروهای معمولی، هنگام فشردن پدال ترمز، انرژی حرکتی به گرما تبدیل شده و از بین میرود.
اما در سیستمهای هیبریدی، داستان فرق میکند:
- موتور برقی نقش ژنراتور را بازی میکند.
در لحظهی ترمز، موتور الکتریکی جهت کارکردش برعکس میشود و انرژی حرکتی چرخها را به برق تبدیل میکند. - انرژی برق تولیدی ذخیره میشود.
جریان برق از طریق مبدل DC/DC به باتری ولتاژ بالا (HV Battery) منتقل و در آن ذخیره میشود. - این انرژی دوباره استفاده میشود.
هنگام شتابگیری یا حرکت در ترافیک، خودرو بخشی از انرژی ذخیرهشده را برای حرکت مجدد مصرف میکند.
نتیجه این فرایند، کاهش مصرف سوخت و افزایش بازدهی انرژی است.
⚡ مزایای ترمز احیاکننده
- افزایش بازده انرژی: تا ۳۰٪ از انرژی حرکتی بازیابی میشود.
- کاهش مصرف سوخت: مصرف سوخت کلی بین ۱۵ تا ۲۵٪ کمتر از خودروهای بنزینی است.
- افزایش عمر سیستم ترمز: چون بیشتر ترمز توسط موتور برقی انجام میشود، سایش لنتها بسیار کمتر است.
- افزایش عمر باتری: شارژهای تدریجی و یکنواخت فشار کمتری به سلولهای باتری وارد میکند.
🔍 بررسی و نگهداری سیستم ترمز احیاکننده
سیستم Regen معمولاً نیاز به سرویس منظم خاصی ندارد، اما توصیه میشود هر ۱۲ ماه یا ۲۰,۰۰۰ کیلومتر یکبار بررسی شود.
در سرویس تخصصی، این موارد چک میشوند:
- بررسی خطاها با دستگاه دیاگ (Scan Tool)
خطاهای DTC مربوط به سیستمهای MG1/MG2 یا کنترل ترمز بررسی میشود.
مثال: C1311 – Regenerative Brake System Malfunction. - اندازهگیری بازده انرژی بازیافتی (Efficiency%)
از طریق Hybrid Control Unit دادههای توان و جریان برگشتی به HV Battery خوانده میشود. - بررسی مکانیکی و الکتریکی همزمان
در حالت تست، خودرو روی جک یا دینامومتر قرار گرفته و جریان برگشتی از موتور برقی به باتری اندازهگیری میشود (۳۰ تا ۶۰ آمپر در حالت استاندارد). - بازبینی اتصالات و سنسورها
سلامت سوکتها، سیمکشی HV و سنسور پدال ترمز کنترل میشود.
💡 نکته: اگر اختلاف بین جریان واقعی و مقدار خواندهشده زیاد باشد، نیاز به کالیبراسیون سیستم وجود دارد.
🧠 خدمات تخصصی در تعمیرگاههای Asia 2020
در مجموعه Asia 2020، سرویس سیستمهای Regen با ابزارهای تخصصی HV Safe Toolset و Battery Management Analyzer انجام میشود.
تکنسینها با رعایت ایمنی ولتاژ بالا (High Voltage Safety) و کالیبراسیون دقیق ECU، عملکرد سیستم ترمز احیاکننده را به حالت کارخانهای بازمیگردانند.
🔋 جمعبندی
سیستم ترمز احیاکننده فقط یک فناوری نیست؛ نمادی از مهندسی هوشمند در خودروهای هیبریدی است.
با نگهداری صحیح و بررسی دورهای، میتوان مصرف سوخت را کاهش داد، عمر لنتها و باتری را افزایش داد، و رانندگی نرمتر و اقتصادیتری تجربه کرد.
